Kto kogo pozwał
W pozostałych opisanych przez nas sprawach to Klient pozywa bank i odzyskuje pobrane koszty kredytu. Tutaj kolejność była odwrotna. Pozew wpłynął przeciwko naszemu Klientowi, a Sankcja Kredytu Darmowego posłużyła jako zarzut obronny, nie jako samodzielne roszczenie. Z tego powodu wynikiem sprawy nie jest kwota zasądzona na rzecz Klienta, lecz oddalenie skierowanego przeciwko niemu powództwa w całości, prawomocne po rozpoznaniu apelacji.
Streszczenie
Sprawa dotyczyła umowy konsolidacyjnego kredytu gotówkowego, zawartej w dniu 13 marca 2020 r. z Getin Noble Bank S.A. przy udziale pośrednika kredytowego. Portfel kredytów konsumenckich w złotych tego banku przejął następnie VeloBank S.A. Bank określił kwotę kredytu na 210 504,85 zł, podczas gdy do swobodnej dyspozycji Klienta trafiło 149 690,00 zł. Różnicę stanowiła kredytowana prowizja w wysokości 60 814,85 zł, przekraczająca 40% kwoty faktycznie udostępnionej, od której bank naliczał odsetki przez cały okres kredytowania. Całkowitą kwotę do zapłaty umowa określała na 333 855,89 zł przy rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania wynoszącej 20,5%.
Po powstaniu zaległości bank wypowiedział umowę, a wierzytelność została zbyta na rzecz funduszu sekurytyzacyjnego: Horyzont Niestandaryzowanego Funduszu Wierzytelności Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w Warszawie. Fundusz uzyskał najpierw nakaz zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym na kwotę 189 746,80 zł, a po jego zaskarżeniu skierował przeciwko Klientowi pozew o zapłatę 209 845,12 zł.
Sąd Okręgowy w Kaliszu, I Wydział Cywilny, wyrokiem z dnia 20 września 2024 r. (sygn. akt I C 1778/23) oddalił powództwo w całości i zasądził na rzecz Klienta 10 834,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Fundusz wniósł apelację. Sąd Apelacyjny w Łodzi, I Wydział Cywilny, wyrokiem z dnia 7 października 2025 r. (sygn. akt I ACa 4214/24) apelację oddalił i zasądził na rzecz Klienta dalsze 8 100,00 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Rozstrzygnięcie jest prawomocne.
Linia obrony krok po kroku
Obydwa orzeczenia zapadły bez sporządzenia pisemnych uzasadnień. Poniżej przedstawiamy zatem argumentację, którą Kancelaria przedstawiła w obronie Klienta, a nie motywy, którymi kierowały się sądy. Obrona prowadzona była dwutorowo: zmierzała do podważenia samego roszczenia oraz do jego umorzenia w drodze potrącenia.
- Oświadczenie o skorzystaniu z Sankcji Kredytu Darmowego. W dniu 26 stycznia 2023 r. złożyliśmy w imieniu Klienta oświadczenie w trybie art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. Wskazaliśmy naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 1, 7, 10, 11 i 15 oraz art. 5 pkt 10 tej ustawy. Podstawowy zarzut dotyczył zawyżenia całkowitej kwoty kredytu o kredytowaną prowizję i naliczania od niej odsetek, co przełożyło się na wadliwie wyliczoną rzeczywistą roczną stopę oprocentowania. Umowa nie wskazywała nadto konkretnej stopy zadłużenia przeterminowanego, a pouczenie o prawie odstąpienia od umowy było wadliwe.
- Zarzut potrącenia. Skutkiem skutecznego oświadczenia o SKD jest obowiązek zwrotu konsumentowi wszystkich pobranych kosztów kredytu. Wierzytelność Klienta z tego tytułu, w kwocie 109 358,56 zł (kredytowana prowizja 60 814,85 zł oraz pobrane odsetki 48 543,71 zł), przedstawiliśmy do potrącenia z należnością dochodzoną przez fundusz. Po rozliczeniu obu wierzytelności po stronie Klienta powstawała nadpłata.
- Zarzut wadliwego wypowiedzenia umowy. Niezależnie od SKD wykazywaliśmy, że wypowiedzenie umowy z lipca 2022 r. było bezskuteczne, ponieważ bank nie dopełnił obowiązków z art. 75c Prawa bankowego. Klient nie został pouczony o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia, a zaległość stanowiąca podstawę wypowiedzenia została uregulowana jeszcze przed jego złożeniem. Bez skutecznego wypowiedzenia całe zadłużenie nie stawało się wymagalne, a powództwo o zapłatę pozostałej kwoty kredytu było przedwczesne.
- Zarzut nieudowodnienia roszczenia. Podnieśliśmy, że nabywca wierzytelności nie wykazał jej wysokości ani wymagalności. Wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu nie ma mocy dokumentu urzędowego i sam w sobie nie dowodzi istnienia długu w dochodzonej wysokości.
- Obrona w postępowaniu apelacyjnym. Fundusz zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów o ocenie dowodów i o rozkładzie ciężaru dowodu (art. 233 § 1 w zw. z art. 227 oraz art. 232 k.p.c.). W odpowiedzi na apelację podtrzymaliśmy całość dotychczasowej argumentacji. Sąd Apelacyjny w Łodzi rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym i apelację oddalił.
Co z tego wynika dla kredytobiorcy
Sankcja Kredytu Darmowego bywa przedstawiana wyłącznie jako narzędzie do odzyskiwania pieniędzy od banku. Ta sprawa pokazuje jej drugie zastosowanie. Wady umowy kredytowej można podnosić także wtedy, gdy to instytucja finansowa albo nabywca długu dochodzi zapłaty od konsumenta: po wypowiedzeniu umowy, po sprzedaży wierzytelności, na etapie nakazu zapłaty czy postępowania egzekucyjnego. Kredytobiorca, który otrzymał pozew od funduszu, nie jest bezbronny. Zanim przystąpi do negocjowania wysokości spłaty, warto sprawdzić, czy sama umowa nie zawiera naruszeń uzasadniających sankcję z art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Zasady obrony na poszczególnych etapach, od zaległości, przez wypowiedzenie i windykację, po nakaz zapłaty, omawiamy osobno: wypowiedziana umowa kredytu a sankcja kredytu darmowego.
Zastrzegamy jednocześnie to, co powtarzamy przy każdej opisanej sprawie. Wynik jednego postępowania nie przesądza wyniku innego. Ten sam bank stosował w tym samym okresie różne wzorce umów, a o możliwości skorzystania z sankcji decyduje treść konkretnego egzemplarza umowy oraz okoliczności danej sprawy.