Streszczenie
Sprawa dotyczyła umowy pożyczki zawartej z Powszechną Kasą Oszczędności Bank Polski S.A. przez naszą Klientkę - Panią Izabelę. Bank posłużył się w umowie pojęciem „kwoty do wypłaty”, obejmującym nie tylko środki przeznaczone dla Klientki, lecz także kredytowane koszty pożyczki - prowizję dla banku i składkę ubezpieczeniową - i od tak powiększonej podstawy naliczał odsetki. Kancelaria w imieniu Klientki złożyła oświadczenie o skorzystaniu z Sankcji Kredytu Darmowego (SKD) wraz z wezwaniem do zapłaty - pismem z dnia 30 listopada 2022 r. Wobec braku polubownego rozliczenia sprawa trafiła do Sądu Rejonowego w Wałbrzychu (sygn. akt I C 213/23), który wyrokiem z dnia 20 marca 2024 r. oddalił powództwo. Wnieśliśmy apelację. Po rozprawie w dniu 12 czerwca 2025 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy, wyrokiem z dnia 10 lipca 2025 r. (sygn. akt II Ca 549/24) zmienił zaskarżony wyrok i zasądził na rzecz Klientki kwotę 16 443,65 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 20 grudnia 2022 r., a nadto 829,36 zł tytułem kosztów procesu i 2 800,00 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Bank nie zwlekał: w dniu 18 lipca 2025 r., a więc osiem dni po ogłoszeniu wyroku, wypłacił 24 944,50 zł - należność główną wraz z odsetkami i kosztami - na rachunek pełnomocnika Klientki wskazany w wezwaniu. Od przedsądowego wezwania do prawomocnego wyroku upłynęło 31 miesięcy.
Działania kancelarii - krok po kroku
- Audyt umowy i identyfikacja wad prawnych. Dokonaliśmy szczegółowej weryfikacji umowy pożyczki. Zidentyfikowaliśmy naruszenia obowiązków informacyjnych z ustawy o kredycie konsumenckim - przede wszystkim wadliwe określenie całkowitej kwoty kredytu i naliczanie odsetek od kredytowanych kosztów pożyczki. Na tej podstawie skierowaliśmy do banku oświadczenie o skorzystaniu z SKD wraz z przedprocesowym wezwaniem do zapłaty - pismem z dnia 30 listopada 2022 r.
- Wytoczenie powództwa i proces w I instancji. Ponieważ bank odmówił dobrowolnego zwrotu środków, wszczęliśmy postępowanie przed Sądem Rejonowym w Wałbrzychu (sygn. akt I C 213/23). W toku procesu ograniczyliśmy powództwo z pierwotnie dochodzonych 30 489,94 zł do kwoty 16 443,65 zł. Sąd pierwszej instancji wyrokiem z dnia 20 marca 2024 r. oddalił powództwo, przyjmując, że żaden przepis ustawy o kredycie konsumenckim nie zakazuje naliczania odsetek od kredytowanych kosztów kredytu.
- Apelacja i wyrok II instancji. Zaskarżyliśmy to rozstrzygnięcie. Po rozprawie w dniu 12 czerwca 2025 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy wyrokiem z dnia 10 lipca 2025 r. zmienił wyrok sądu rejonowego i uwzględnił powództwo w całości w zakresie, w jakim było ono popierane. Wyrok jest prawomocny, a bank wykonał go dobrowolnie w ciągu ośmiu dni.
Czemu wygraliśmy?
Sąd Okręgowy w Świdnicy nie podzielił stanowiska sądu pierwszej instancji, jakoby ustawa o kredycie konsumenckim nie zakazywała naliczania odsetek od kredytowanych kosztów kredytu. Sąd odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 5 pkt 7 ustawy całkowita kwota kredytu to wyłącznie środki nieobejmujące kredytowanych kosztów, a więc te, którymi konsument może swobodnie dysponować. Posłużenie się w umowie pojęciem „kwoty do wypłaty” obejmującym również koszty banku wprowadza konsumenta w błąd co do wysokości realnie uzyskanych środków - nie jest bowiem prawdą, że bank udziela kredytu w tej wysokości, skoro część kwoty od początku przeznaczona jest na jego własne koszty. Sąd powołał się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 kwietnia 2016 r. w sprawie C-377/14, zgodnie z którym włączenie do całkowitej kwoty kredytu kwot należących do całkowitego kosztu kredytu zaniża rzeczywistą roczną stopę oprocentowania i wypacza informację, na podstawie której konsument porównuje oferty banków, a także na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2019 r. (sygn. akt I NSK 9/18), w którym przesądzono, że nie jest dopuszczalne prezentowanie tej samej kwoty - prowizji czy opłaty przygotowawczej - jednocześnie w całkowitej kwocie kredytu i w kosztach kredytu, nawet gdy koszty te są kredytowane. Sąd uznał nadto, że nie doszło do uchybienia rocznemu terminowi z art. 45 ust. 5 ustawy, ponieważ w dacie złożenia oświadczenia umowa była nadal wykonywana. Sankcja Kredytu Darmowego okazała się w pełni uzasadniona.
Korzyści dla klienta
- Zwrot niesłusznie pobranych środków - sąd nakazał bankowi zwrot kwoty 16 443,65 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 20 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty.
- Pieniądze faktycznie wypłacone - w dniu 18 lipca 2025 r. bank przelał 24 944,50 zł, obejmujące należność główną, odsetki ustawowe za opóźnienie za dwa i pół roku oraz zasądzone koszty. Potwierdzenie tego przelewu publikujemy obok wyroku.
- Pozbawienie banku zarobku - Sankcja Kredytu Darmowego działa ze skutkiem wstecznym (ex tunc), więc bank utracił uprawnienie do pobrania od Klientki odsetek i pozostałych kosztów pożyczki.
- Zwrot kosztów procesu - przegrana instytucja finansowa została zobowiązana do zapłaty 829,36 zł tytułem kosztów procesu przed sądem pierwszej instancji oraz 2 800,00 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.