Streszczenie
Sprawa dotyczyła umowy pożyczki gotówkowej, zawartej w dniu 12 grudnia 2018 r. z Powszechną Kasą Oszczędności Bank Polski S.A. przez naszego Klienta - Pana Andrzeja. Bank udzielił pożyczki w kwocie 53 313,00 zł, z czego do swobodnej dyspozycji Klienta trafiło jedynie 46 387,64 zł - pozostałe 6 925,36 zł bank potrącił od razu jako prowizję za udzielenie pożyczki, a mimo to naliczał od tej kwoty odsetki przez cały, dziewięćdziesięciosześciomiesięczny okres kredytowania. Całkowity koszt pożyczki bank określił w umowie na 31 664,14 zł, windując całkowitą kwotę do zapłaty do poziomu 78 051,78 zł przy rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania wynoszącej 14,98%. Kancelaria w imieniu Klienta skierowała do banku oświadczenie z dnia 24 czerwca 2022 r. o skorzystaniu z Sankcji Kredytu Darmowego (SKD) wraz z wezwaniem do zapłaty kwoty 22 927,37 zł; bank odebrał je w dniu 30 czerwca 2022 r. Wobec braku polubownego rozliczenia, w dniu 25 listopada 2022 r. wytoczyliśmy powództwo do Sądu Rejonowego w Starachowicach, I Wydział Cywilny (sygn. akt I C 740/22). Sąd uwzględnił żądanie nakazem zapłaty z dnia 24 stycznia 2023 r., jednak po sprzeciwie banku wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2023 r. powództwo oddalił. Wnieśliśmy apelację. Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2026 r. Sąd Okręgowy w Kielcach, II Wydział Cywilny Odwoławczy (sygn. akt II Ca 1042/23) zmienił zaskarżony wyrok w całości i zasądził na rzecz Klienta kwotę 24 321,39 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 31 lipca 2022 r., a nadto 4 617,00 zł tytułem kosztów procesu i 2 800,00 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Bank wykonał wyrok bez zwłoki: w dniu 17 sierpnia 2026 r., a więc dwanaście dni po ogłoszeniu wyroku, wypłacił 42 628,72 zł - należność główną wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie i zasądzonymi kosztami - na rachunek pełnomocnika Klienta.
Działania kancelarii - krok po kroku
- Audyt umowy i identyfikacja wad prawnych. Dokonaliśmy szczegółowej weryfikacji umowy z dnia 12 grudnia 2018 r. Zidentyfikowaliśmy szereg rażących naruszeń przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, w szczególności dotyczących sposobu ustalenia całkowitej kwoty pożyczki i podstawy naliczania odsetek. Na tej podstawie wystosowaliśmy oświadczenie z dnia 24 czerwca 2022 r. o skorzystaniu z SKD wraz z przedprocesowym wezwaniem do zapłaty na łączną kwotę 22 927,37 zł, obejmującą pobraną prowizję w kwocie 6 925,36 zł oraz pobrane odsetki w kwocie 16 002,01 zł. Bank odebrał korespondencję w dniu 30 czerwca 2022 r., a odpowiedzią z dnia 24 sierpnia 2022 r. odmówił uwzględnienia roszczenia.
- Wytoczenie powództwa i proces w I instancji. Ponieważ bank odmówił dobrowolnego zwrotu środków, w dniu 25 listopada 2022 r. złożyliśmy pozew do Sądu Rejonowego w Starachowicach (sygn. akt I C 740/22), obejmując żądaniem kwotę 24 321,39 zł. Sąd podzielił nasze stanowisko już na etapie wstępnym i w dniu 24 stycznia 2023 r. wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym na całą dochodzoną kwotę. Bank wniósł od nakazu sprzeciw, a po rozpoznaniu sprawy sąd pierwszej instancji wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2023 r. oddalił powództwo. Sąd przyjął, że złożone przez pełnomocnika oświadczenie o skorzystaniu z SKD było nieskuteczne, oraz uznał, że przepisy art. 30 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim określają wyłącznie formalne wymogi umowy, a stwierdzone uchybienia nie były na tyle poważne, by uzasadniać sankcję. Dodatkowo obciążył Klienta kosztami procesu w kwocie 3 617,00 zł.
- Apelacja i wyrok II instancji. W dniu 5 czerwca 2023 r. wnieśliśmy apelację do Sądu Okręgowego w Kielcach. Wykazaliśmy w niej zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i błędną ocenę materiału dowodowego w zakresie umocowania pełnomocnika do złożenia oświadczenia materialnoprawnego - dokument pełnomocnictwa był załączony do oświadczenia doręczonego bankowi, czego bank nie kwestionował ani na etapie przedsądowym, ani w sprzeciwie od nakazu zapłaty. Rozpoznanie sprawy odsunęło się w czasie z uwagi na oczekiwanie na rozstrzygnięcia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące polskich przepisów o kredycie konsumenckim. Po ich wydaniu sąd odwoławczy rozpoznał sprawę na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2026 r. i wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2026 r. zmienił zaskarżony wyrok w całości, uwzględniając powództwo w pełnej dochodzonej wysokości.
Czemu wygraliśmy?
Sąd Okręgowy w Kielcach podzielił argumentację apelacji, w której wykazaliśmy, że Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. rażąco uchybiła ustawowym obowiązkom informacyjnym, co uzasadniało zastosowanie art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. Sednem sprawy było naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 5 pkt 10 ustawy: bank doliczył kredytowaną prowizję w kwocie 6 925,36 zł do salda zadłużenia i naliczał od niej odsetki, mimo że kwota ta nigdy nie została Klientowi udostępniona, lecz od razu potrącona na rzecz banku. Podstawą oprocentowania może być wyłącznie kapitał rzeczywiście oddany konsumentowi do dyspozycji, a wskazana w umowie rzeczywista roczna stopa oprocentowania nie odzwierciedlała rzeczywistego kosztu pożyczki odniesionego do całkowitej kwoty kredytu. W apelacji zarzuciliśmy nadto naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy przez wadliwe określenie całkowitej kwoty kredytu, naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 10 ustawy przez brak informacji o opłatach za prowadzenie rachunku i za korzystanie ze środków płatniczych oraz o kosztach monitów i wezwań do zapłaty, naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 11 ustawy przez nieczytelne określenie warunków zmiany oprocentowania zadłużenia przeterminowanego, naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy przez brak adresów do doręczeń elektronicznych, a także naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy - w informacji o ratach bank nie wyodrębnił pozaodsetkowych kosztów kredytu, ukrywając prowizję w części kapitałowej raty. Na etapie przedsądowym i w pozwie podnieśliśmy również naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 5 oraz pkt 15 ustawy. Sąd odwoławczy nie podzielił przy tym stanowiska sądu pierwszej instancji o rzekomej bezskuteczności oświadczenia o skorzystaniu z sankcji. Sankcja Kredytu Darmowego okazała się w pełni uzasadniona, co doprowadziło do utraty przez bank uprawnienia do pobrania od konsumenta odsetek i innych kosztów pożyczki ze skutkiem wstecznym (ex tunc).
Korzyści dla klienta
- Pozbawienie banku zarobku - Sankcja Kredytu Darmowego stała się faktem ze skutkiem ex tunc, co oznacza, że całkowicie anulowane zostały koszty pożyczki w wysokości 31 664,14 zł, czyli cała prowizja oraz wszystkie odsetki - zarówno już pobrane, jak i przypadające do zapłaty w pozostałych ratach.
- Zwrot niesłusznie pobranych środków - sąd nakazał bankowi zwrot kwoty 24 321,39 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 31 lipca 2022 r. do dnia zapłaty, co przy ponad czteroletnim okresie opóźnienia stanowi dodatkową, istotną korzyść finansową.
- Drastyczne obniżenie rat do spłaty - Klient oddaje wyłącznie pożyczony, czysty kapitał w wysokości 46 387,64 zł, zamiast narzuconych pierwotnie w umowie 78 051,78 zł.
- Pełny zwrot kosztów procesu - przegrana instytucja finansowa została zobowiązana do pokrycia kosztów postępowania w wysokości 4 617,00 zł za pierwszą instancję oraz 2 800,00 zł za postępowanie apelacyjne, łącznie 7 417,00 zł, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
- Pieniądze faktycznie wypłacone - w dniu 17 sierpnia 2026 r. bank przelał 42 628,72 zł, obejmujące należność główną, odsetki ustawowe za opóźnienie naliczone za ponad cztery lata oraz zasądzone koszty obu instancji. Potwierdzenie tego przelewu publikujemy obok wyroku.