Streszczenie
Sprawa dotyczyła umowy pożyczki ekspresowej, zawartej w dniu 22 marca 2017 r. z Bankiem Polska Kasa Opieki S.A. przez naszego Klienta - Pana Andrzeja. Bank udzielił pożyczki w kwocie 200 000,00 zł, z której od razu potrącił prowizję w wysokości 2 000,00 zł, a całkowity koszt pożyczki określił w umowie na 60 128,15 zł, windując całkowitą kwotę do zapłaty do poziomu 258 128,15 zł. Kancelaria w imieniu Klienta skierowała do banku oświadczenie z dnia 24 czerwca 2022 r. o skorzystaniu z Sankcji Kredytu Darmowego (SKD) wraz z wezwaniem do zapłaty kwoty 55 758,07 zł; bank odebrał je w dniu 30 czerwca 2022 r. Wobec braku polubownego rozliczenia, w dniu 8 lutego 2023 r. wytoczyliśmy powództwo do Sądu Rejonowego w Starachowicach, I Wydział Cywilny (sygn. akt I C 127/23). Sąd pierwszej instancji wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2023 r. oddalił powództwo. Nie zgodziliśmy się z tym rozstrzygnięciem i wnieśliśmy apelację. Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2026 r. Sąd Okręgowy w Kielcach, II Wydział Cywilny Odwoławczy (sygn. akt II Ca 1209/23) zmienił zaskarżony wyrok w całości i zasądził na rzecz Klienta kwotę 60 496,32 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 31 lipca 2022 r., a nadto 6 417,00 zł tytułem kosztów procesu i 3 700,00 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.
Działania kancelarii - krok po kroku
- Audyt umowy i identyfikacja wad prawnych. Dokonaliśmy szczegółowej weryfikacji umowy z dnia 22 marca 2017 r. wraz z aneksami zawartymi w dniach 4 marca i 18 października 2021 r. Zidentyfikowaliśmy szereg rażących naruszeń przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, dotyczących między innymi sposobu wskazania kosztów pożyczki, zasad zmiany oprocentowania oraz warunków wypłaty środków. Na tej podstawie wystosowaliśmy oświadczenie z dnia 24 czerwca 2022 r. o skorzystaniu z SKD wraz z przedprocesowym wezwaniem do zapłaty na łączną kwotę 55 758,07 zł, obejmującą pobraną prowizję w kwocie 2 000,00 zł oraz pobrane odsetki w kwocie 53 758,07 zł. Bank odebrał korespondencję w dniu 30 czerwca 2022 r., a pismem z dnia 24 sierpnia 2022 r. odmówił uwzględnienia roszczenia.
- Wytoczenie powództwa i proces w I instancji. Ponieważ bank odmówił dobrowolnego zwrotu środków, w dniu 8 lutego 2023 r. złożyliśmy pozew do Sądu Rejonowego w Starachowicach (sygn. akt I C 127/23), obejmując żądaniem kwotę 60 496,32 zł. Sąd pierwszej instancji wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2023 r. oddalił powództwo, przyjmując wykładnię przepisów o kredycie konsumenckim w całości niekorzystną dla konsumenta i obciążając Klienta kosztami procesu w kwocie 5 417,00 zł.
- Apelacja i wyrok II instancji. W dniu 29 czerwca 2023 r. wnieśliśmy apelację do Sądu Okręgowego w Kielcach, zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, naruszenie przepisów postępowania oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Rozpoznanie sprawy odsunęło się w czasie z uwagi na oczekiwanie na rozstrzygnięcia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące polskich przepisów o kredycie konsumenckim. Po ich wydaniu sąd odwoławczy rozpoznał sprawę na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2026 r. i wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2026 r. zmienił zaskarżony wyrok w całości, uwzględniając powództwo w pełnej dochodzonej wysokości.
Czemu wygraliśmy?
Sąd Okręgowy w Kielcach podzielił argumentację apelacji, w której wykazaliśmy, że Bank Polska Kasa Opieki S.A. rażąco uchybił ustawowym obowiązkom informacyjnym, co uzasadniało zastosowanie art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. Kluczowe naruszenia dotyczyły art. 30 ust. 1 pkt 4 i 7 w związku z art. 5 pkt 10 ustawy. Umowa w ogóle nie podawała całkowitej kwoty pożyczki liczbowo - zastępował ją wzór odsyłający do dwóch innych jednostek redakcyjnych. Bank naliczał przy tym odsetki od kwoty obejmującej kredytowaną prowizję, której Klient nigdy nie otrzymał do swojej dyspozycji. W konsekwencji wskazana w umowie rzeczywista roczna stopa oprocentowania wynosząca 8,15% była zaniżona - przy prawidłowym wyliczeniu powinna wynosić 9,04% - a całkowita kwota do zapłaty została określona błędnie. Wykazaliśmy nadto naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy, ponieważ umowa uzależniała oprocentowanie od „Stopy Bazowej Pożyczki Ekspresowej”, ustalanej jednostronną decyzją banku i podawanej wyłącznie do wiadomości publicznej, a także przewidywała podwyższenie marży o 3 punkty procentowe bez wskazania jej wartości wyjściowej. W toku postępowania podnieśliśmy również naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy przez uzależnienie wypłaty środków od nieostrego warunku ustanowienia wszystkich prawnych zabezpieczeń, naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 10 i 14 ustawy przez brak jednoznacznej informacji o kosztach ustanowienia, zmiany i zwolnienia zabezpieczenia oraz o opłatach związanych z prowadzeniem rachunku Eurokonto, naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 11 ustawy w zakresie zasad zmiany oprocentowania zadłużenia przeterminowanego, a także naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy przez ukrycie prowizji w części kapitałowej raty. Sankcja Kredytu Darmowego okazała się w pełni uzasadniona, co doprowadziło do utraty przez bank uprawnienia do pobrania od konsumenta odsetek i innych kosztów pożyczki ze skutkiem wstecznym (ex tunc).
Korzyści dla klienta
- Pozbawienie banku zarobku - Sankcja Kredytu Darmowego stała się faktem ze skutkiem ex tunc, co oznacza, że całkowicie anulowane zostały koszty pożyczki w łącznej wysokości 77 153,83 zł, na którą składa się 60 496,32 zł kosztów już przez bank pobranych oraz 16 657,51 zł odsetek pozostałych do zapłaty w ratach przypadających po dniu wytoczenia powództwa, do końca wydłużonego aneksem okresu spłaty przypadającego na listopad 2027 r.
- Zwrot niesłusznie pobranych środków - sąd nakazał bankowi zwrot kwoty 60 496,32 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 31 lipca 2022 r. do dnia zapłaty, co przy ponad czteroletnim okresie opóźnienia stanowi dodatkową, istotną korzyść finansową.
- Drastyczne obniżenie rat do spłaty - Klient oddaje wyłącznie pożyczony, czysty kapitał w wysokości 198 000,00 zł, zamiast narzuconych pierwotnie w umowie 258 128,15 zł.
- Pełny zwrot kosztów procesu - przegrana instytucja finansowa została zobowiązana do pokrycia kosztów postępowania w wysokości 6 417,00 zł za pierwszą instancję oraz 3 700,00 zł za postępowanie apelacyjne, łącznie 10 117,00 zł, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.