Sankcja kredytu darmowego a Bank Pekao

Orzeczenie, które zmieniło te sprawy, zapadło przeciwko temu bankowi

23 kwietnia 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-744/24 (P.W. przeciwko Bank Polska Kasa Opieki S.A.). Trybunał przesądził, że dyrektywa 2008/48/WE sprzeciwia się naliczaniu odsetek od kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów kredytu.

To jedno zdanie usunęło z polskich sporów najczęstszą linię obrony banków. Praktyka doliczania prowizji do kapitału i oprocentowywania jej przez cały okres kredytowania straciła podstawę.

Wyrok dotyczy wykładni prawa unijnego i wiąże wszystkie sądy krajowe, niezależnie od tego, który bank jest pozwany. Kolejnym krokiem był wyrok Sądu Najwyższego z 8 lipca 2026 r. (sygn. II CSKP 89/26), który przeniósł tę wykładnię na grunt polskiego art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim i przesądził, że do zastosowania sankcji wystarczy jedno naruszenie. Ta sprawa toczyła się przeciwko innemu kredytodawcy - analizę wyroku publikujemy osobno.

Praktyczny wniosek dla kredytobiorcy Pekao jest taki: orzeczenie TSUE ułatwia sprawę, ale jej nie wygrywa. Nadal trzeba wykazać wadę w konkretnej umowie.

Kwota pożyczki podana wzorem zamiast liczbą

Jedna ze spraw, które wygraliśmy z Bankiem Pekao (sygn. II Ca 1209/23), dotyczyła umowy Pożyczki Ekspresowej na 200 000 zł z marca 2017 r. Sąd Okręgowy w Kielcach ustalił w niej wadę rzadszą niż typowa prowizja w kapitale.

Umowa w ogóle nie podawała całkowitej kwoty pożyczki liczbowo. Zamiast liczby figurował wzór odsyłający do dwóch innych jednostek redakcyjnych dokumentu. Konsument, żeby ustalić, ile właściwie pożycza, musiałby wykonać działanie arytmetyczne na danych rozrzuconych po umowie.

Artykuł 30 ust. 1 pkt 4 ustawy wymaga wskazania całkowitej kwoty kredytu, a nie sposobu jej wyliczenia. Informacja, którą konsument musi sobie sam zrekonstruować, nie spełnia obowiązku informacyjnego.

Do tego doszedł mechanizm znany z innych spraw: bank naliczał odsetki od kwoty obejmującej kredytowaną prowizję. Skutek dało się policzyć co do dziesiątej części punktu procentowego.

RRSO 8,15% zamiast 9,04%

Rzeczywista roczna stopa oprocentowania wpisana do umowy wynosiła 8,15%. Przy prawidłowym wyliczeniu powinna wynosić 9,04%.

Różnica wygląda na drobną, ale RRSO istnieje po to, by konsument mógł porównać oferty jedną liczbą. Zaniżenie jej o blisko punkt procentowy zniekształca to porównanie. Właśnie dlatego ustawa traktuje błędne RRSO jako naruszenie obowiązku informacyjnego, a nie jako pomyłkę rachunkową.

Umowa windowała przy tym całkowitą kwotę do zapłaty do 258 128,15 zł przy kapitale 198 000 zł.

Oprocentowanie ustalane decyzją banku

Trzecia grupa zarzutów dotyczyła tego, czego konsument nie mógł zweryfikować.

Umowa uzależniała oprocentowanie od „Stopy Bazowej Pożyczki Ekspresowej” - wskaźnika ustalanego jednostronną decyzją banku i podawanego wyłącznie do wiadomości publicznej. Przewidywała też podwyższenie marży o 3 punkty procentowe, nie wskazując jej wartości wyjściowej. Konsument nie miał więc punktu odniesienia ani dla stopy bazowej, ani dla marży.

Sąd zakwestionował ponadto uzależnienie wypłaty środków od nieostrego warunku ustanowienia „wszystkich prawnych zabezpieczeń”, brak informacji o kosztach ustanowienia, zmiany i zwolnienia zabezpieczenia oraz brak informacji o opłatach za prowadzenie rachunku Eurokonto. Osobnym zarzutem było ukrycie prowizji w kapitałowej części raty, wbrew art. 30 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy.

Wymóg konkretności klauzul zmiany opłat rozwinął później Sąd Najwyższy w wyroku II CSKP 89/26, oceniając samodzielnie treść badanej umowy.

Czterdzieści dwa miesiące i jedna apelacja

To jedno z dwóch najdłuższych opublikowanych przez nas postępowań i dobrze pokazuje realny koszt czasowy takiego sporu. Dłużej trwała tylko sprawa przeciwko PKO BP, zakończona po 44 miesiącach.

Oświadczenie o skorzystaniu z sankcji doręczono bankowi 30 czerwca 2022 r. Pozew trafił do Sądu Rejonowego w Starachowicach w lutym 2023 r. Wyrokiem z 18 kwietnia 2023 r. sąd oddalił powództwo w całości. Wnieśliśmy apelację. Sąd Okręgowy w Kielcach wyrokiem z 5 sierpnia 2026 r. zmienił zaskarżony wyrok w całości i zasądził 60 496,32 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 31 lipca 2022 r., a nadto 10 117 zł kosztów procesu za obie instancje.

Istotna jest data początkowa odsetek. Biegły od lipca 2022 r., czyli przez ponad cztery lata do dnia wyroku. Przy zasądzonej kwocie stanowi to samodzielną, znaczną korzyść i jest argumentem za tym, by oświadczenie złożyć wcześniej niż później.

Łączna korzyść klienta wyniosła 77 153,83 zł: 60 496,32 zł kosztów już pobranych oraz 16 657,51 zł odsetek, których nie zapłaci do końca okresu spłaty przypadającego na listopad 2027 r.

Co to znaczy dla Twojej umowy

Jeżeli masz w Pekao pożyczkę gotówkową albo ekspresową, zacznij od trzech pytań.

Czy całkowita kwota pożyczki jest w umowie podana konkretną liczbą? Czy oprocentowanie opiera się na wskaźniku ustalanym przez bank, a jeżeli tak, to czy umowa opisuje weryfikowalne warunki jego zmiany? Czy w harmonogramie prowizja jest wykazana osobno od kapitału i odsetek?

Odpowiedź przecząca na którekolwiek z nich nie przesądza sprawy, ale uzasadnia sprawdzenie całości dokumentu. Po wyroku Sądu Najwyższego II CSKP 89/26 do zastosowania sankcji wystarczy jedno naruszenie, więc pojedyncza wada bywa samodzielnie wystarczająca.

Zanim wyślesz dokumenty, rząd wielkości sprawdzisz sam w kalkulatorze. Pełna analiza nic nie kosztuje, przygotowujemy ją w ciągu doby, a jeżeli sprawy nie warto prowadzić, mówimy to wprost.

Wobec każdego kredytodawcy obowiązują te same reguły. Instytucje, przeciwko którym uzyskaliśmy prawomocne wyroki, zestawiliśmy na stronie jakie banki, a sprawy przeciwko PKO BP opisujemy osobno.